صنایع پایین دستی

دستیابی به جایگاه اول منطقه در ظرفیت بهینه پالایشی، تولید و عرضه پایدار و بهره وری فرآورده های نفتی با رعایت استانداردهای جهانی، چشم انداز ایران در صنایع پایین دستی نفت است.

این چشم انداز با تحقق اهداف کلان متصور شده که اهم آنها عبارتند از: افزایش ظرفیت تولید فرآورده های نفتی دارای ارزش افزوده بیشینه / ارتقای امنیت و پایداری عرضه فرآورده های نفتی/ ارتقای کیفیت فرآورده های تولیدی با رعایت استانداردهای بین المللی / افزایش بهره وری و بهینه سازی مصرف انرژی / افزایش سهم و توسعه بازار محصولات

در دهه های اخیر،‌ توجه به خلق ثروت و ارزش اقتصادی خالص در کنار انتفاع برداشت از میادین هیدروکربوری،‌ بلوغ صنعت نفت ایران را به همراه داشت و این مهم تنها وقتی رنگ تحقق به خود گرفت که صنعت پالایش نفت و تولید فرآورده های در پیکره صنایع کشور،‌ جایگاهی ویژه پیدا کرد.

نفت ماده ای بود که از آن انواع و اقسام مشتقات به دست می آمد و از این رهگذر، ‌صنعت نفت ایران می توانست به راحتی از دام خام فروشی بگریزد و ارزش افزوده چندین برابری خلق کند.

با همین رویکرد صنعت پالایش نفت، انتقال،‌ توزیع و صادرات با همه آنچه در توان داشت تلاش کرد مولفه توسعه را در راس اقدامات خود قرار دهد و این نعمت خدادادی کشور را به ثروت تبدیل کند.

در سال های اخیر صنعت پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران هویتی قوام یافته پیدا کرده  تا مدیریت این بخش از صنعت نفت، اهداف ترسیم شده را ممکن سازد و این مهم بر اساس اصل تفکیک فعالیت های بالادستی (‌اکتشاف و تولید نفت خام و گاز) از پایین دستی ( انتقال نفت خام و فرآورده،‌ پالایش، صادرات، واردات و توزیع فرآورده های نفتی) از ابتدای دهه 70 به صورت تخصصی و مجزا، شکل اجرایی به خود گرفته است.

حلقه های زنجیر ارزش صنایع پایین دستی نفت شامل تولید، انتقال و توزیع فرآورده های نفتی و طراحی و ساخت طرح های زیر بنایی آن اعم از پالايشگاه‌ها و مخازن ذخيره‌سازی، احداث خطوط لوله انتقال نفت خام و فرآورده‌های نفتی می شود.

شركت‌های و مجموعه های پالايشی در بخش پایین دستی نفت، عهده دار وظیفه تصفيه نفت خام دريافتی و توليد انواع فرآورده‌های نفتي اعم از فرآورده‌های اصلی شامل: گاز مايع، بنزين، نفت سفيد، نفت گاز، و نفت كوره و فرآورده‌های ويژه شامل انواع روغن پايه، سوخت جت سبك و سنگين، گوگرد، حلال‌ها  خوراك قير سازی و...  مطابق استانداردهای جاری، می باشند.

توسعه صنايع پالايش با حضور در بازارهای مالی و اعتباری و مشاركت در طرح‌های احداث، بهره برداری و نگهداری انواع پالايشگاه‌ها، مخازن، انبارها، كارخانجات و كليه صنايع جانبی و با جلب سرمايه‌گذاری داخلی و خارجی با مشاركت افراد حقيقی و حقوقی،‌ به عنوان یکی دیگر از اهداف کلان صنعت نفت ایران پیگیری می شود.

ظرفیت ها و زیر ساخت­ های ایجاد شده در نظام های تولید، تامین، انتقال و توزیع فرآورده های نفتی، ایران را به سطحی قابل توجه در این صنعت مبدل ساخته و استمرار و توسعه این نظام ها به صورت ایمن، پایدار و بهره ور با به کارگیری استانداردهای ملی و بین المللی در بازارهای داخلی، منطقه ای و جهان در تثبیت و ارتقاء این جایگاه تاثیر گذار است.

از این روی، گستردگی صنایع پایین دستی و جایگاه آن در تولید و افزایش ثروت ملی و  سهم آن در اقتصاد کشور و همچنین نقش آفرینی ایران در بازار داخلی و خارجی تولید و تجارت فرآورده های نفتی،‌ به عنوان یک ظرفیت غیر قابل انکار برای تعریف رویدادهای جدید تخصصی برای تمرکز بیشتر و کارآمدتر شدن نمایشگاه های در حوزه انرژی، مطرح است.